Мақолаҳо
Шаби Қадр: беҳтар аз ҳазор моҳ, шаби омурзиш ва саломатӣ
Май
Бузургтарин шоҳиди арзиши шаби Қадр Қуръони Карим, каломи қадими Аллоҳи Мутаъол аст, ки ба он арзиш додааст. Чунончи Аллоҳи Мутаъол:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
﴾اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ ف۪ي لَيْلَةِ الْقَدْرِۚ ﴿1﴾ وَمَٓا اَدْرٰيكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِۜ ﴿2﴾ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ اَلْفِ شَهْرٍۜ ﴿3
﴾تَنَزَّلُ الْمَلٰٓئِكَةُ وَالرُّوحُ ف۪يهَا بِاِذْنِ رَبِّهِمْۚ مِنْ كُلِّ اَمْرٍۙۛ ﴿4﴾ سَلَامٌ۠ۛ هِيَ حَتّٰى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴿5
“Ба таҳқиқ Мо онро(; он муъҷизаи ҷовидонӣ – Қуръони Каримро) дар шаби Қадр (аз Лавҳи Маҳфуз ба осмони аввал) якбора нозил кардем! Ва чӣ медонӣ, ки шаби Қадр чист? (Касе наметавонад бидонад ва хабар диҳад! Ана ҳоло Ман ба ту хабар медиҳам, ки;) шаби Қадр(, ки дар он шаби Қадр набошад) беҳтар аз ҳазор моҳ аст! (Аз ин рӯ амали солиҳе, ки дар он анҷом дода мешавад, на танҳо баробар ба амале аст, ки ҳашту се сол ва чор моҳ пайваста анҷом дода шавад, балки аз он афзалтар аст!) Фариштагон ва Рӯҳ (яъне Ҷабраил алайҳиссалом) низ (барои ҳар кори муҳиме, ки аз он шаб то соли оянда тақдир шудааст) бо иҷозати Парвардигорашон дар он нозил мешаванд ва нозил мешаванд. То дамидани субҳ (ва равшан шудани ҳаво) – (зеро фариштагон ба ҳар мард ва зани мӯъмине, ки дучор меоянд, салом медиҳанд) – он (шаб) танҳо салом аст/(Дар дигар вақтҳо Аллоҳи Мутаъол ҳам бало ва ҳам саломатиро тақдир мекунад, аммо) он (тақдирҳои он шаб), то дамидани субҳ танҳо саломатӣ аст/”[1]
Шаби Қадр шабест, ки дар он Қуръони Карим нозил шуд, ки то қиёмат барои мардум роҳнамои ҳидоят, дафтари адолат, пардаи зулм, дарёи маърифат ва марворид-и ҳақиқат аст.
Шаби Қадр беҳтар аз ҳазор моҳ гардонида шудааст ва савоби амалеро дар бар мегирад, ки аз ҳаёте ба қадри умри як инсон (83 сол ва 4 моҳ) бештарро ҷой карда метавонад.
Дар шаби Қадр аз сабаби хеле пурбаракат будани шаб, нозил шудани фариштагон зиёд аст. Рӯҳ, яъне Ҷабраил (алайҳиссалом) низ бо иҷозати Аллоҳи Мутаъол дар ин шаб нозил мешавад.
Шаби салом ва саломатӣ
Шаби Қадр комилан салом ва саломатӣ аст. Дар ҳамаи шабҳои ғайр аз шаби Қадр Аллоҳи Мутаъол ҳам бало ва ҳам саломатиро тақдир карда бошад, дар шаби Қадр танҳо саломатиро тақдир кардааст. Шайтон дар ин шаб наметавонад кори бад кунонад ё озор расонад. Фариштагон дар ин шаб то дамидани субҳ ба аҳли саҷда салом медиҳанд. Фариштагоне, ки дар ин шаб ба замин нозил мешаванд, аз заррачаҳои рег ҳам бисёртаранд.
Дар ҳадиси шарифе, ки аз Абӯ Ҳурайра (Аллоҳ аз ӯ рози бод) ривоят шудааст, Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин фармудаанд: “Ҳар кас дар шаби Қадр бо имон ва бо умед ба савоб аз Аллоҳ (ҷалла ҷалолуҳу) ба ибодат бархезад, гуноҳони гузаштаи ӯ бахшида мешавад.”[2]
Дар баъзе ривоятҳо чунин зикр шудааст: “Гуноҳони гузашта ва оянда ӯ бахшида мешавад.”[3]
Аз Анас ибни Молик (Аллоҳ аз ӯ рози бод) ривоят шудааст, ки Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин фармудаанд: “Шумо моҳеро дарк карда истодаед, ки дар он шабе беҳтар аз ҳазор моҳ ҳаст! Ҳар кӣ аз хайри он шаб маҳрум шавад, аз ҳамаи хайрҳо маҳрум шудааст. Ва аз хайри он шаб танҳо шахси бенасиб маҳрум мешавад.”[4]
Мувофиқи ривояти Ибни Аббос (Аллоҳ аз ҳардуи онҳо рози бод) Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин фармудаанд: “Вақте ки шаби Қадр мерасад, Ҷабраил (алайҳиссалом) бо ҷамоате аз фариштагон ба ҳар бандае, ки намоз мехонад ва Аллоҳи Мутаъолро зикр мекунад, дуо мекунанд ва салом медиҳанд.”[5]
Аз Каъб ал-Аҳбор (раҳимаҳуллоҳ) ривоят шудааст, ки гуфтааст: “Аллоҳи Мутаъол аз рӯзҳо ҷумъаро, аз моҳҳо Рамазонро ва аз шабҳо шаби Қадрро интихоб кардааст.”[6]
Дар шаби Қадр дар баробари амалҳо монанди зикр, ҳамд, тасбеҳ ва салавоту салом, дуои омурзиш кардан низ суннат аст. Чунончи мувофиқи ривояти марбут ба ин мавзӯъ, модари мо Оиша (Аллоҳ аз ӯ рози бод) аз Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсид: “Агар шаби Қадрро дарк кунам, чӣ гуна дуо кунам?” ва Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) тавсия фармуданд, ки чунин дуо кунад:
“اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي”
“Эй Аллоҳ! Бешубҳа, Ту бисёр афвкунанда ҳастӣ. Афвро дӯст медорӣ. Маро низ афв кун!”
ФАЗИЛАТИ ЭЪТИКОФ
Ибни Умар (Аллоҳ аз ҳардуи онҳо рози бод) чунин гуфтааст: “Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар даҳ рӯзи охири Рамазони шариф ба эътикоф менишастанд.”[7]
Модари мо Ҳазрати Оиша (Аллоҳ аз ӯ рози бод) гуфтааст, ки Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) инро то вафот кардан ҷо меоварданд.[8]
Ҳазрати Оиша (Аллоҳ аз ӯ рози бод) чунин гуфтааст: “Вақте ки даҳ рӯзи охири Рамазони шариф медаромад, Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шаби худро бо ибодат зинда мекарданд, аҳли оилаи худро бедор мекарданд ва дар даҳ рӯзи охир ба ибодат ба қадре кӯшиш мекарданд, ки дар вақтҳои дигар намекарданд.”[9]
Аз Ибни Аббос (Аллоҳ аз ҳардуи онҳо рози бод) ривоят шудааст, ки Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин фармудаанд: “Эътикоф гуноҳонро мепартояд (ба зиндон мегирад) ва ба эътикофкунанда мисли касе, ки ҳамаи некиҳоро анҷом медиҳад, подош дода мешавад.”[10]
Худованди Мутаъол ҳамаи моро аз касоне гардонад, ки ба панди набавӣ гӯш медиҳанд ва ба он ба таври шоиста амал мекунанд!
Ҳошияҳо
[1] Сураи Қадр: 1-4.
[2] Бухорӣ, Саум, Ҳадис №. 1901; Муслим, Салот ал-мусофирин, Ҳадис №: 175-(760).
[3] Аҳмад ибни Ҳанбал, ал-Муснад, ҷ. 37, саҳ. 406, Ҳадис №. 22741.
[4] Ибни Моҷа, Сиём, Ҳадис №. 1644; Табаронӣ, ал-Муъҷам ал-авсат, ҷ. 2, саҳ. 119, Ҳадис №. 1444.
[5] Байҳақӣ, Шуъаб ал-имон, ҷ. 5, саҳ. 277, Ҳадис №. 3421.
[6] Байҳақӣ, Шуъаб ал-имон, ҷ. 5, саҳ. 242, Ҳадис №. 3363.
[7] Бухорӣ, Эътикоф, Ҳадис №. 2025; Муслим, Эътикоф, Ҳадис №. 1-(1171).
[8] Бухорӣ, Эътикоф, Ҳадис №. 2026; Муслим, Эътикоф, Ҳадис №. 5-(1172).
[9] Муслим, Эътикоф, Ҳадис №. 8-(1175); Тирмизӣ, Саум, Ҳадис №. 796.
[10] Ибни Моҷа, Сиём, Ҳадис №. 1781; Байҳақӣ, Шуъаб ал-имон, ҷ. 5, саҳ. 434, Ҳадис №. 3678.
манбаъ: ismailaga.org.tr